Strona wykorzystuje pliki cookies.

Korzystając z niej wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. W każdej chwili możesz zmienić ustawienia przeglądarki decydujące o ich użyciu.

logo jard.pl logo jard.pl

    

ZASADY MAKROBIOTYCZNE

  • Pełne zboża: 50-60% codziennego pożywienia-ryż brązowy, pszenica, jęczmień, owies, proso, żyto, kukurydza, gryka, produkty pełnoziarniste: grubo zmielona pszenica, płatki owsiane, kluski, makaron, chleb i inne produkty mączne.
  • Zupy: jedna-dwie filiżanki dziennie- do zup można użyć warzyw, zboża, fasolę, ryby, miso  ;  zaleca się, aby zupa miała zrównoważony, łagodny smak tzn. niezbyt słony i niezbyt mdły oraz nie powinna być ani za gorąca ani za zimna.
  • Warzywa: 20-25% - gotowane w wodzie lub na parze, pieczone, smażone, w postaci sałatek i marynat; najlepsze są sezonowe warzywa spożywane w okresie ich dojrzewania; najlepiej dwie trzecie przeznaczyć do ugotowania, a z jednej trzeciej przyrządzić  surówki (szczególnie wiosną i latem); należy unikać  warzyw sztucznie konserwowanych i mrożonych.
  • Warzywa strączkowe: 5-10% - świeże lub suszone, gotowane oddzielnie lub łącznie ze zbożem, warzywami oraz jako dodatki do zup; bób,ciecierzyca , soja, fasola, groch.
  • Ryby: kilka razy w tygodniu - w niewielkich ilościach; szczególnie o białym mięsie: dorsz, flądra, halibut, okoń morski, sola, gdyż zawierają mniej tłuszczu niż ryby o mięsie czerwonym jak: sieja, śledź, makrela, łosoś, sardynki, tuńczyk; zaleca się  spożywanie przede wszystkim ryb morskich zamiast słodkowodnych.
  • Nasiona i orzechy: jako przekąska - sezam, słonecznik, pestki dyni, migdały, orzechy laskowe, orzechy ziemne, orzechy włoskie, orzeszki pistacjowe, kasztany jadalne.
  • Owoce: kilka razy tygodniowo- najlepiej gotowane lub suszone w sposób naturalny, w postaci przekąsek lub deserów, powinny pochodzić z najbliższej okolicy: jabłka, gruszki, morele, czereśnie, śliwki, brzoskwinie, winogrona, jagody; zaleca się unikanie owoców tropikalnych.
  • Desery: kilka razy w tygodniu- w niewielkich ilościach: placki, budynie, ciasta, leguminy oraz miodu zamiast cukru, często stosuje się wyprodukowane ze zboża naturalne środki słodzące: syrop ryżowy, słód jęczmienny.
  • Olej: do pieczenia ryżu, klusek, warzyw, zboża, ryb, do zapraw sałatkowych i sosów, najlepszy jest tłoczony na zimno, nierafinowany olej roślinny: sezamowy, kukurydziany, gorczyczny, oliwkowy, orzechowy, rzepakowy
  • Napoje: woda źródlana lub studzienna; najlepsze napoje to kawa zbożowa i niearomatyzowane herbaty ziołowe; rzadziej można stosować herbatę zieloną, soki owocowe i warzywne, mleko sojowe, piwo, wino; należy unikać lub co najmniej znacznie ograniczyć picie czarnej herbaty i kawy, lemoniady, koktajli mlecznych, alkoholi.

      

KOMPOZYCJA  dań MAKROBIOTYCZNYCH

  • wiosna: pokarmy zwiększające ilość energii , kiełki, lekko sfermentowane jedzenie, ziarna, zboża świeża zieleń, lekkie gotowanie: na parze, gotowanie w małej ilości wody.
  • lato: pokarmy lekkie duże ilości  "zielonego", słodka kukurydza, owoce, dynia lekkie gotowanie: na parze, obgotowywanie.
  • jesień: jedzenie wzmacniające energetycznie korzenne warzywa, dynia (zimowa), fasole, zboża.
  • zima: gorące, energetyzujące pokarmy okrągłe warzywa, marynaty, warzywa korzeniowe, zupa miso.

Należy wziąć pod uwagę:

  • pory dnia (rano, południe, po południu, wieczór)
  • ilość oleju,
  • tłuszczu i soli w posiłku
  • proporcji zimny-ciepły w produktach, z których przygotowano danie
  • kolor produktów, z których przygotowano danie
  • smaki i aromaty produktów użytych do kompozycji samych dań
  • temperatury produktów w podawanym daniu w zależności od pory roku.

         

Jedzenie makrobiotyczne przygotowuje się najczęściej w postaci dań gotowanych , gotowanych na parze, gotowanych w szybkowarze,na surowo, pieczonych, opiekanych.

PRZEPISY

Zupy

Zupa grochowa z kombu: ugotowany groch, kombu, marchew, cebula, kukurydza, por, Umeboshi, nasiona sezamu, prażony kuskus. Do ugotowanego grochu dodać kombu i doprowadzić do wrzenia. Następnie dorzucić posiekaną cebulę, odkrojone ziarna świeżej kukurydzy, pokrojoną marchew, śliwkę Umeboshi, wymieszać i gotować na małym ogniu 15-20 min. Część grochu utrzeć i zużyć do zagęszczenia zupy. Jedną filiżankę kaszy kuskus uprażyć na gorącej patelni, a następnie wsypać do wrzącej wody na 5 min, odstawić na 10 min. Do gotowanych warzyw dodać pokrojony por i utarty sezam oraz wsypać kuskus.

Zupa z kaszy gryczanej: pół kubka kaszy gryczanej, kubek posiekanej cebuli, półtora kubka posikanego selera /łodyga i liście/, kombu, shoyu, sok z cytryny. Do wody wrzucić przygotowaną kaszę, cebulę, seler i kombu gotować na małym ogniu ok.10-15 min. następnie po zdjęciu z ognia dodać shoyu i sok z cytryny do smaku.

Słodka zupa z warzyw „Hoto”: kombu, shitake, imbir, świeża kukurydza, słodkie warzywa może być dynia marchew, cebula, daikon, por. Pokroić warzywa na duże kawałki. Odkroić kawałek imbiru. Gotować imbir z kombu i grzybami shitake aż do miękkości grzybów. Pokroić grzyby i kombu w paseczki dodać warzywa oraz 1 łyżeczkę soli morskiej, gotować 10 min, Można również dodać rybę, ale wtedy trzeba gotować nieco dłużej. Podawać z makaronem Harasume.

Oczyszczający shoyu bulion: shoyu bulion, kombu, grzyby shitake suszone, daikon, imbir, szczypiorek. Do garnka wlewamy wodę po 1 filiżance na osobę, dodajemy kombu wielkości znaczka pocztowego na osobę, łamiemy na kawałki suszone grzyby shitake po ok. 1/4-1 na osobę, gotujemy 20min., aby kombu i shitake były miękkie, następnie dokładamy trochę tartego daikonu (biała długa rzodkiew), pokrojonego na drobno świeżego imbiru i gotujemy 5min. Zdejmujemy z ognia, dodajemy shoyu bulion do smaku, posypujemy pokrojonym drobno szczypiorkiem.

Słodka zupa warzywna: kombu, suszone grzyby shitake, słodka kukurydza, słodki ziemniak, koper włoski, dynia. Grzyby shitake moczyć ok. 20 min. potem pokroić w paseczki, kolbę kukurydzy oddzielić od ziaren (nożem) i ugotować ok.10 min. Pokrojone kombu, grzyby, ziemniak, koper i dynię zalać wodą i gotować ok.30min.Dodać kukurydzę, posolić nieco do smaku.

     

Warzywa, makarony i inne

Tofu z warzywami saute: tofu, marchew, seler, shoyu, mirin, sok z cytryny, ewentualnie czosnek i imbir (zimą). Na dno woka wlać 1 łyżki stołowej oleju sezamowego, rozgnieść widelcem tofu, wrzucić do woka i przysmażyć, dodać 2 łyżeczki shoyu i ew. czosnek i imbir (zimą). Następnie smażymy na minimalnej ilości oleju pokrojoną marchew i dolewamy 1 łyżkę stołową mirinu. Po przysmażeniu marchewki dodajemy pokrojony seler (przysmażony), łączymy z tofu, na końcu można dodać sok z cytryny.

Wyciskana kapusta z piklowanym imbirem: kapusta pekińska, piklowany imbir, Kroimy kapustę w paski szerokości 3-4cm, posypujemy łyżeczką soli morskiej i następnie ugniatamy rękami aż puści sok. Sok  z kapusty odlewamy, a dodajemy sok z cytryny  i piklowany imbir.

Marchew i daikon (szybkie saute bez oleju): marchew, daikon, mirin, sok z cytryny, kuzu. Marchew i daikon pokroić w drobne paski. Smażyć na patelni bez oleju najpierw daikon z odrobiną soli, potem dodać marchewkę i dalej smażyć,następnie dodać mirin i sok z cytryny. Smażyć do wyparowania cieczy. Dwie łyżki (stołowe) Kuzu (zagęszczacz otrzymywany z rosnącej w Chinach rośliny) rozpuścić we filiżance wody, zalać i wymieszać z warzywami,aż do odparowania. Posypać czarnym sezamem.

Kasza jaglana /proso/ z dynią: 1 filiżanka kaszy jaglanej, 2 1 filiżanki wody, 1 filiżanka pokrojonej dyni. Gotujemy razem 20-25 minut.

Słodkie nishime z warzyw: układamy w garnku pokrojone warzywa warstwami : kombu, cebula, dynia, kapusta, kalarepka (kolejność układania jest bardzo ważna). Zalewamy odrobiną wody (żeby się nie przypaliło), gotujemy 20 min.

Słodko-kwaśny Udon (makaron japoński): imbir, czosnek, orzeszki sosnowe, szczypiorek, cebula, czerwona papryka, syrop ryżowy, shoyu, sok z cytryny. Usmażyć  w oleju z oliwek (nie za gorący) wg. kolejności: orzeszki, wyciśnięty lub drobno pokrojony czosnek, utarty imbir, pokrojoną paprykę i cebulę. Połączyć syrop ryżowy, shoyu i sok z cytryny w proporcjach 2:2:1. Dodać sos do usmażonych warzyw, ugotowany makaron polać przygotowanym sosem, posypać pokrojonym szczypiorkiem. Do dania można również dodać ugotowane krewetki lub kawałki ryby.

Zaru Soba (cienki makaron japoński): makaron Cha Soba, utarty daikon, utarty imbir, suszone płatki bonito (z tuńczyka), szczypiorek, biała mąka, shoyu, mirin, ocet ryżowy. Przygotowanie tzw. „kropli z mąki” (tempura): mąkę i wodę w równych porcjach dokładnie wymieszać i przecedzić przez drobne sitko nad naczyniem z gorącym olejem. Wyjmować z oleju natychmiast po zarumienieniu. Sos: shoyu, mirin, ocet ryżowy i wodę wymieszać w proporcjach 2:2:1:4. Usmażyć daikon i imbir, dodać krótko gotowany makaron (2-3min.), posypać płatkami bonito,pokrojonym szczypiorkiem i kroplami z mąki, dokładnie wymieszać, polać sosem.

Spaghetti Bolognese: pełnoziarniste spaghetti, dynia, słodki ziemniak, cebula, seitan, pesto pomidorowe bez sera, mirin (2 łyżki stołowe), ocet ryżowy (1 łyżka), shoyu (2 łyżki). Warzywa i dodatki wrzucamy do blendera, rozdrabniamy do uzyskania kremowej konsystencji, dodajemy szczyptę soli morskiej, podgrzewamy. Otrzymanym sosem polewamy ugotowane razowe spaghetti.

    

Pożywne dania z fasoli

Pasta z soczewicy: soczewica, kombu, cebula, sezam, shoyu. Ugotować soczewicę zieloną ok.30min., czerwoną ok.15min.-1 filiżanka. Pokrojoną drobno cebulę średniej wielkości zeszklić na patelni na małej ilości oleju ciągle mieszając. Dodać kombu (wielkości znaczka pocztowego), gotować wszystko razem ok.5min., następnie dodać zmielony lub utarty sezam (1 łyżeczka), doprawić shoyu do smaku.

Zupa z groszku: ugotowany groszek, koper włoski (fennel), kombu, cebula, marchew, seitan, miso. Warzywa kroimy dowolnie. Układamy warstwami, na dno kombu, potem marchew, koper włoski, cebulę, groszek, seitan na wierzchu, zalewamy niewielką ilością wody i gotujemy min.20 minut. Na końcu dolewamy wodę aż do uzyskania pożądanej gęstości.

Sałatka z czarnej soi: ugotowana soja, kukurydza, marchew, rzodkiewki, brokuły. Sos: sezam, cebula, pasta umeboshi, pietruszka. Kukurydzę ugotować 5-7 min, następnie odkroić ziarna od kolby. Pozostałe warzywa pokroić i blanszować w małej ilości lekko osolonej wody. Wszystkie warzywa blanszujemy w tej samej wodzie, zaczynając od najsłodszych (marchew, brokuły). Rzodkiewki zamarynować w occie ume-su (ocet ze śliwek umeboshi) z wodą w stosunku 1:1. Odstawić na kilkanaście minut. Sos: utrzeć czerwoną cebulę, dla uzyskania lepszego smaku dodać pastę z umeboshi, utarty sezam i posiekaną natkę pietruszki.

Potrawka z czarnej soi: ugotowana czarna soja, kombu, korzeń lotusa,niewielka cebulka, marchew, daikon, łodyga lub korzeń selera,shoyu. Pokrojone warzywa układamy warstwami i gotujemy 20 min. w małej ilości wody. Doprawiamy shoyu do smaku.

Humus: ugotowany groszek, prażony sezam, pastę umeboshi, utartą cebulę i sok z cytryny dokładnie wymieszać.

     

Dania z ryb

Dorsz w stylu włoskim: 60 dkg dorsza (filety) dla 5 osób, cytryna, cebula, rodzynki, shoyu. Sok z cytryny, mąka, sól. Dorsza marynować w zalewie shoyu i soku z cytryny min. 1 godz. Wymieszać  ciasto z mąki i wody w proporcjach 1:3/4, dolać zalewę z dorsza, shoyu i mirin, aż do powstania ciasta o gęstej konsystencji. Usmażyć pokrojoną drobno cebulę, można dodać oregano, dolać shoyu i mirin do cebuli, a następnie dorzucić rodzynki. Kawałki dorsza otoczyć w mące, a następnie w cieście i usmażyć w głębokim oleju (najlepiej słonecznikowym). Przełożyć usmażoną rybę do naczynia, okryć smażoną cebulą z rodzynkami i plasterkami cytryny. Odstawić na 24-48 godzin w celu nabrania przez potrawę głębszego smaku. Można również podawać na ciepło, bezpośrednio po usmażeniu.

Halibut z warzywami: może być również każda inna ryba o białym mięsie, kombu, shitake, cebula,imbir, marchew, daikon, shoyu. Kombu i pokrojony w plasterki imbir układamy na dnie naczynia, dodajemy wcześniej namoczone na 20 min. i pokrojone w paski grzyby shitake (po 1 na osobę), na wierzch kładziemy plasterki cebuli i daikonu (po 2 plastry na osobę) i plasterki marchwi. Na warzywach układamy filety lub płaty halibuta (lub innej białej ryby), polewamy shoyu i dusimy pod przykryciem powoli przez ok. 10-15 min. Dodanie grzybów Shitake i imbiru ułatwia trawienie białka i tłuszczu zwierzęcego.

Zupa z pstrąga (może być karp): marchew, torebka herbaty bancha lub kukicha po pierwszym parzeniu, miso. Usmażyć lekko plastry marchwi w oleju sezamowym. Ułożyć całą wypatroszoną rybę,tak aby głowa leżała na marchwi i dodać trochę wody. Na rybie położyć 2 torebki (po pierwszym parzeniu) herbaty. Gotować razem 45 min. w szybkowarze lub 1,5 godz. w garnku. Po gotowaniu wyjąć i wyrzucić torebki herbaty. Zmiksować całość, dodać miso jęczmienne lub z brązowego ryżu i posypać siekaną zieloną pietruszką lub szczypiorkiem. Można również dodać sok z imbiru dla wzmocnienia smaku. Jest to bardzo pożywna, energetyzująca zupa dla osłabionych osób,które przebyły ciężką chorobę, chemioterapię, itp. Herbatę dodaje się podczas gotowania dla zmiękczenia szkieletu ryby przed miksowaniem.

 

Źródło www.makrobiotyka.pl

Wykorzystywanie materiałów i treści publikowanych na witrynie www.jard.pl bez zgody właściciela jest zabronione.
Copyright © 2009 P.W. Jard. Pomysł i wykonanie Łukasz Wasilewski
All rights reserved.